Doğanın tarihle kucaklaştığı Amasya, Osmanlı Devleti’nin en kadim şehirlerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Bu nedenle, Amasya gezilecek yerler arasında tercih edebileceğiniz birçok Osmanlı yapısı bulunmaktadır. Doğanın eşsiz manzarasına ev sahipliği yapan şehir, tarihin gizemli dokusunu da en iyi şekilde yansıtmaktadır.
Amasya, Orta Karadeniz’in iç kısımlarında, Yeşilırmak’ın açtığı derin vadinin iki yakasına kurulmuş, adeta bir tabloyu andıran masalsı bir şehirdir. Osmanlı döneminde şehzadelerin eğitim gördüğü bir merkez olması sebebiyle “Şehzadeler Şehri” olarak anılan bu kent, binlerce yıllık tarihini korumayı başarmıştır. Şehre adım attığınızda vadi boyunca uzanan tarihi konaklar ve tepelerde yükselen antik kral mezarları sizi karşılar.
Yeşilırmak’ın durgun suları üzerine yansıyan ışıklar, kentin atmosferine romantik ve huzurlu bir hava katar. Seyahat rotasını hem tarih hem de doğa ile birleştirmek isteyenler için Amasya, Türkiye’nin en estetik duraklarından biridir. Kentin her bir sokağı, bölgenin ne kadar köklü bir turizm geçmişine sahip olduğunu kanıtlar niteliktedir.
Yazı Başlıkları
Tarih Ve Doğanın Bütünleştiği Şehir: Amasya Gezilecek Yerler
Doğal güzellikleri, sıcakkanlı insanları, tarihi yapıları ve zengin mutfak kültürüyle bir bütün olan Amasya, gezi rehberi listeleri için zengin ve kadim bir yurttur. Şehirde gezip görmek isteyeceğinizi düşündüğümüz bazı keşif noktaları şunlardır;
Aynalı Mağara
Büyük kaya kütlelerinin insan eliyle oyulması sonucu yapıldığından dolayı, yerli ve yabancı turistlerin bir hayli ilgisini çekmektedir. 13 metre yüksekliğine sahip kayaların milattan önceki 200. Yılda insanlar tarafından oyularak yerleşim alanı olarak kullanılması, burayı popüler hale getirmektedir.
Amasya Yıldız Hamamı
1510 yılında bülbül hatun tarafından yaptırılan Yıldız Hamamı, şehir merkezine yakın bir konumda bulunmaktadır. Osmanlı mimarisinin tüm inceliklerini bulabileceğiniz ve hamam kültürünü en iyi şekilde yansıtan Amasya Yıldız Hamamı, halen aslına uygun bir şekilde kullanılmaktadır.
https://www.youtube.com/watch?v=ToScfxJhKw0
Büyük Ağa Medresesi
1.Beyazıt’ın kapı ağası olarak görevli Hüseyin Ağa tarafından yaptırılan büyük ağa medresesi, Osmanlı medrese kültürünü en iyi şekilde simgelemektedir. 1488 yılında yapılan medresenin giriş kısmındaki usta işçilikler, görenleri kendine hayran bırakmaktadır. Giriş kısmında sivri kemer revaklar ve bursa kemeri işçiliğinin yer alması, medreseyi daha şık bir hale getirmektedir.
Medrese içerisinde birçok dershane ve sonradan mescide çevrilmiş bir alan bulunmaktadır. Osmanlı döneminin öne çıkan İslam alimlerinin burada eğitim almış olması da medreseyi öne çıkaran özelliklerinden biridir.
Çakallar Tepesi
Amasya gezilecek yerler listeniz için iyi bir seyir noktası arıyorsanız, Çakallar Tepesi bunun ideal bir destinasyon olarak karşımıza çıkmaktadır. Zamanında paşa ve şehzadelerin yazlık köşklerinin de bulunduğu tepeyi, yaz aylarında bölge halkı piknik yapmak için kullanmaktadır.
Amasya Fethiye Camii
1666 yılında fetih gazi tarafından camiye çevrilen kilise binası, şehir merkezinde Fethiye mahallesinde bulunmaktadır. Bizans imparatorluğu döneminde imparatorun kızı Helena’nın yaptırmış olduğu kilise, İslami mimari uygun eklemeler ile cami halini almıştır.
II. Bayezid Külliyesi
1481-1486 yılları arasında inşa edilen bu devasa külliye, cami, medrese, imaret ve kütüphane bölümlerinden oluşur. Yeşilırmak kıyısında geniş bir avlu üzerine kurulu olan yapı, Osmanlı mimarisinin zarafetini ve sosyal hayata verdiği önemi yansıtır. Avludaki asırlık çınar ağaçları, ziyaretçilere serin ve huzurlu bir dinlenme alanı sunar.
Külliyenin içindeki taş işçiliği ve kubbelerin dizilimi, dönemin sanat anlayışını en iyi şekilde sergiler. Özellikle caminin yanındaki muvakkithane ve şadırvan, ince detaylarıyla dikkat çeker. Amasya’nın manevi atmosferini solumak ve Osmanlı’nın eğitim sistemine dair izler görmek için bu külliye mutlaka ziyaret edilmelidir.
Boraboy Gölü Tabiat Parkı
Amasya’nın Taşova ilçesinde yer alan Boraboy Gölü, bir heyelan set gölüdür ve çevresi tamamen kayın, gürgen, meşe gibi ağaçlarla kaplıdır. Gölün zümrüt yeşili rengi ve etrafındaki yoğun orman dokusu, burayı Karadeniz’in en huzurlu doğa noktalarından biri haline getirir. Şehir merkezinden uzaklaşıp doğayla baş başa kalmak isteyenler için ideal bir kaçış noktasıdır.
Burada yapacağınız bir doğa gezisi, temiz hava ve kuş sesleri eşliğinde ruhunuzu dinlendirmenize yardımcı olur. Göl çevresinde kamp alanları, yürüyüş parkurları ve ahşap konaklama birimleri mevcuttur. Boraboy Gölü, her mevsim farklı bir renk cümbüşü sunarak ziyaretçilerini büyüler.
Gümüşlü Camii
Banisi Tacettin Mahmut Çelebi olan gümüşlü camii, 1326 yılında inşa edilmiştir. Caminin en önemli özelliği, şehirdeki ilk Osmanlı eseri olmasıdır. Ahşap çatısı ile mistik bir görüntü sunan gümüşlü camii, günümüzde de halen ibadete açık bir şekilde kullanılmaya devam etmektedir.
Yedi Kuğular Kuş Cenneti
Doğal güzelliklere meraklı olanların Amasya gezi rehberi listelerinde yer alan Yedi Kuğular Kuş Cenneti, şehrin Suluova ilçesinde bulunmaktadır. 1989 yılından beri sit alanı olarak koruma altına alınan kuş cennetinin, il merkezine 30 kilometre mesafede olduğu bilinmektedir. Kuş cenneti içerisinde 200’ü aşkın yabani kuş türü bulunmaktadır. Kuş gözetleme kuleleri, kuş cennetini doğa fotoğrafçıları için daha cazip hale getirmektedir.
Amasya Arkeoloji Müzesi
Daha öncesinde Beyazıt külliyesinin odalarında depolanan arkeolojik eserler, 1980 yılında açılan Amasya arkeoloji müzesi bünyesinde sergilenmektedir. İçerisinde el yazması belgeler, sikkeler, altın ve bronz küçük heykeller gibi birçok arkeolojik eserin bulunduğu müze bahçesinde ise, büyük heykeller ve lahitler sergilenmektedir.
Saraçhane Camii
Osmanlı mimarisine ilgi duyuyorsanız, Amasya gezilecek yerler listenize Saraçhane Camii’ni eklemeniz gerekir. Şehir merkezinde bulunan tarihi cami, 1372 yılında yaptırılmıştır. Günümüzde hala aktif olarak kullanılan cami, birçok kez tadilattan geçmiştir.
Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Camii
Şehirde bulunan önemli Osmanlı eserlerinden biri olan Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Camii, 1666 yılında inşa edilmiştir. Şadırvan ve tavan kısmında bulunan birçok süslemede Osmanlı coğrafyasının önemli şehirlerini temsil eden figürleri bulabilirsiniz. Merzifon ilçesindeki tarihi cami, dış süslemeleri ile de bir hayli dikkat çekici konumdadır.
Amasya Saat Kulesi
Dönemin valisi ziya paşa tarafından inşa ettirilen Amasya saat kulesi, 1865 yılında yaptırılmıştır. Bölgede yaptırılan bir köprü inşaatı sırasında kısmen hasar gören tarihi saat kulesi, 1940 yılında büyük bir onarımdan geçmiştir. Her şehir merkezinde olduğu gibi, bu şehirde de saat kulesi önemli buluşma noktalarından biridir.
Hazeranlar Konağı
Konak 1865 yılında Hasan Talat Efendi talimatı ile inşa edilmiştir. Yalıboyu evlerinin iç kısmında tüm heybetiyle bulunan tarihi konak, 1976 ve 1988 yıllarında restore edilerek ziyarete açılmıştır.
II. Beyazıt Külliyesi
1481 yılında Osmanlı padişahı II. Beyazıt’ın talimatı ile yaptırılan külliye içerisinde, Osmanlı mimarisine uygun şekilde yapılan birçok tarihi yapı bulunmaktadır. Yeşilırmak’ın hemen kenarında bulunan külliye zaman içerisinde birkaç kez tadilat görmüş olsa da orijinal dokusunu kaybetmemiştir.
Amasya Kalesi
Tarihi kalenin yapım yılı tam olarak bilinmemektedir. Ancak kimi kaynaklara bakıldığında Pontus Krallığı talimatı ile yaptırıldığı söylenmektedir. Ancak kalenin bazı kısımlarında Eski Tunç Çağı’na ait izlerin olması, kalenin yapıldığı dönem hakkında kafa karışıklığına neden olmaktadır.
1075 yılında Türklerin Amasya’yı fethetmesinin ardından, kaleye farklı birçok ekleme yapılmıştır. Amasya il merkezinde bulunan kale, deniz seviyesinden 700 metre yükseklikte yer alır. Yukarı kale, kızlar sarayı ve içeri şehir isimleri ile 3 farklı kısımdan oluşan kalenin yakınlarında, büyük bir cami ve burç kalıntıları da bulunmaktadır.
Pontus Kral Kaya Mezarları
Amasya’nın simgesi haline gelen ve kentin kuzeyini çevreleyen Harşena Dağı’nın dik yamaçlarına oyulmuş olan bu mezarlar, Pontus Krallığı’na aittir. Milattan önce inşa edilen bu devasa anıt mezarlar, taş işçiliğinin en zorlu ve görkemli örneklerini sunar. Mezarların arasına oyulmuş yollar ve merdivenler sayesinde bu antik yapıları yakından incelemek mümkündür.
Gece aydınlatmasıyla birlikte kentin her noktasından görülebilen bu mezarlar, Amasya’nın silüetine mistik bir derinlik katar. Mezarların bulunduğu yüksek noktadan Yeşilırmak ve vadi manzarası izlemek büyük bir keyiftir. Burası, kentin antik dönemdeki gücünü ve estetik anlayışını yansıtan en önemli duraktır.
Milattan önce 333 yılında insanların kayaları oyarak oluşturdukları mezarlar ve kabartmalar, Amasya gezilecek yerler listelerinde fazlasıyla ilgi görmektedir. Pontus krallarına ait kaya kabartmalarının yanı sıra yine bu krallara ait mezarlar burada bulunmaktadır. Kral Kaya Mezarları çevresinde birçok mağara şeklinde tarihi yaşam alanları da yer alır.
Yalıboyu Evleri
Yeşilırmak kenarında, antik sur duvarları üzerine inşa edilmiş olan geleneksel Osmanlı evleri, Amasya’nın en zarif görüntüsünü oluşturur. Bitişik nizamda sıralanan, beyaz duvarlı ve ahşap cumbalı bu konaklar, nehirle bütünleşmiş yapılarıyla hayranlık uyandırır. Evlerin nehir sularına vuran yansıması, özellikle akşam saatlerinde büyüleyici bir atmosfer yaratır.
Bu konakların bir kısmı günümüzde butik otel, restoran veya müze olarak hizmet vermektedir. Yalıboyu boyunca yapacağınız bir yürüyüş, size Osmanlı dönemi mahalle kültürünü iliklerinize kadar hissettirir. Nehir üzerindeki tarihi köprülerle birleşen bu manzara, fotoğraf tutkunları için paha biçilemez kareler sunar.
Amasya Mustafa Bey Hamamı
Osmanlı hamam kültürünü yakından tanımak istiyorsanız, Amasya gezi rehberi listenize bu tarihi hamamı mutlaka eklemeniz gerekir. Bir diğer tarihi destinasyon olan Mehmet Paşa Camii’nin hemen arka kısmında bulunan tarihi hamam, kare planı üzerine 1436 yılında yaptırılmıştır. Hamam günümüzde de aktif olarak kullanılmaya devam etmektedir.
Ferhat ile Şirin Aşıklar Müzesi
Amasya denildiğinde akla gelen en büyük efsanelerden biri olan Ferhat ile Şirin’in hikâyesi, bu müzede canlandırılmaktadır. Efsaneye göre Ferhat’ın Şirin’e kavuşmak için dağları delerek şehre getirdiği su kanalları, müzenin bulunduğu bölgede görülebilmektedir. Müze içerisinde bu ölümsüz aşkın hikâyesi, çeşitli görsel ve işitsel sunumlarla anlatılır.
Müze, sadece Ferhat ile Şirin değil, dünya edebiyatına mal olmuş diğer büyük aşk hikâyelerine de yer verir. Kayaların içine oyulmuş antik su kanallarının yanına kurulan bu modern müze, kentin efsanelerle örülü kimliğini yansıtır. Aşıklar şehri Amasya’da duygusal bir mola vermek isteyenler için harika bir duraktır.
Sabuncuoğlu Şerefeddin Tıp ve Cerrahi Müzesi
-
yüzyılda inşa edilen ve döneminde bir darüşşifa olarak kullanılan bu tarihi bina, günümüzde tıp tarihine ışık tutan bir müze olarak hizmet vermektedir. Ünlü Osmanlı hekimi Sabuncuoğlu Şerefeddin’in tıp dünyasına kazandırdığı cerrahi yöntemler ve müzikle tedavi teknikleri burada detaylıca sergilenir. Yapı, Orta Çağ İslam tıbbının ulaştığı seviyeyi göstermesi açısından eşsizdir.
Müze içerisinde kullanılan cerrahi aletlerin kopyaları ve tedavi odaları, tıp tarihine meraklı olanları şaşırtacak detaylarla doludur. Binanın akustik yapısı, geçmişte hastaların ney ve su sesiyle nasıl tedavi edildiğini anlamanıza yardımcı olur. Amasya’nın sadece şehzadeler değil, aynı zamanda bilim insanları şehri olduğunu kanıtlayan önemli bir merkezdir.
Hazeranlar Konağı
Yalıboyu’nun en görkemli konaklarından biri olan Hazeranlar Konağı, 19. yüzyıl Osmanlı sivil mimarisinin en zarif örneklerini sergiler. Müze-ev olarak ziyarete açılan konak; haremlik, selamlık ve iç dekorasyonuyla dönemin aile yaşantısını birebir yansıtır. Odalardaki el işi süslemeler, tavan oymaları ve geleneksel kıyafetler görülmeye değerdir.
Konağın her penceresinden Yeşilırmak’ın ve karşıdaki kral mezarlarının farklı bir açısını yakalamak mümkündür. Konak içerisinde sergilenen etnografik eserler, Amasya halkının geçmişteki sosyal yaşamına dair ipuçları sunar. Mimari estetik ve tarihsel dokuyu bir arada yaşamak için Hazeranlar Konağı doğru adrestir.
Amasya Arkeoloji Müzesi
Amasya ve çevresindeki binlerce yıllık yerleşimlerden elde edilen eserlerin toplandığı Arkeoloji Müzesi, şehrin tarihsel derinliğini özetleyen bir merkezdir. Müzede Hitit, Roma, Bizans ve Selçuklu dönemlerine ait heykeller, sikkeler ve takılar büyük bir titizlikle sergilenmektedir. Müzenin en ilgi çekici parçaları ise İlhanlılar döneminden kalan mumyalardır.
Bu mumyalar, dönemin defin geleneklerini ve tıp bilgisini göstermesi bakımından dünya çapında bir öneme sahiptir. Müze bahçesinde yer alan Selçuklu dönemi taş eserleri ve mezar taşları da sanatsal değerleriyle dikkat çeker. Amasya’nın çok katmanlı tarihini tek bir noktada keşfetmek isteyenler için bu müze vazgeçilmezdir.
Konaklama ve Gastronomi Molası
Amasya seyahatinizi kentin meşhur elması, çöreği ve bamya yemeği gibi yerel lezzetlerle taçlandırmalısınız. Şehir merkezinde, nehir kıyısındaki tarihi konaklarda sunulan konaklama seçenekleri, size asırlık duvarlar arasında konforlu bir gece vaat eder. Sabah uyandığınızda Yeşilırmak üzerinden süzülen sisi izlemek, gününüze eşsiz bir huzur katacaktır.
Amasya, her köşesinde bir şehzadenin ayak izini, her taşında bir ustanın emeğini saklayan vakur bir şehirdir. Geziniz sona erdiğinde, zihninizde kral mezarlarının heybeti ve Yalıboyu’nun zarafeti kalacaktır. Şehirden ayrılırken bu masalsı atmosferin huzurunu ve derin tarihsel mirasını da yanınızda götüreceksiniz.
